APS-C

Uit MyWiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Advanced Photo System type-C (APS-C) is één van de drie formaten voor de film op een in fotorolletje opgerolde strook negatieven, om belicht te worden in analoge Advanced Photo System (APS)-camera's: "Classic" met 25,1 × 16,7 mm, afgedrukt 102 x 152 mm. Deze heeft een breedte-hoogteverhouding van 3:2 en is net als "Panorama" een uitsnede van het grootste APS-formaat "High Definition". Dit formaat is bij de productie van digitale camera's teruggekomen in de afmeting van de gebruikte beeldsensor, die vooral toepassing vindt bij digitale spiegelreflexcamera's (DSLRs) en systeemcamera's.<ref>Voetnoot: Andere termen waarmee systeemcamera's aangeduid worden zijn bijvoorbeeld "mirrorless", "interchangeable-lens compact (ILC)", "compact system camera (CSC)", "digital single lens mirrorless (DSLM)" of "electronic viewfinder interchangeable lens (EVIL)".</ref> Zowel de film in analoge camera's als de beeldsensor in digitale camera's zijn geplaatst achter het objectief. In bepaalde gevallen kunnen objectieven die oorspronkelijk voor analoge camera's zijn ontwikkeld ook voor digitale camera's gebruikt worden.

Het precieze formaat van een APS-C beeldsensor is in de praktijk bij een aantal merken kleiner dan het "origineel"; hoeveel kleiner is afhankelijk van de producent. De voorkomende afmetingen lopen van 20,7 × 13,8 mm op tot 23,6 × 15,7 mm.

Een ander, groter formaat dat ook zowel voor de films van polyethyleennaftalaat (PEN) in plastic cassettes/patronen als voor beeldsensoren in digitale camera's gebruikt wordt is het kleinbeeld van 36 × 24 mm, ook met full-frame aangeduid.

Geschiedenis van APS-formaat

Kleinbeeld-formaat

Sjabloon:Zie hoofdartikel

Zowel het formaat van de analoge APS-filmrolletjes als de beeldsensoren met ongeveer dit formaat in digitale camera's worden vaak vergeleken met het grotere formaat van een kleinbeeld. Zo is de term crop-factor geïntroduceerd om het formaat van sensoren te vergelijken met die van kleinbeeld en worden camera´s met beeldsensoren kleiner dan kleinbeeld weleens aangeduid met "crop-camera". Bij cropcamera´s worden afbeelding niet daadwerkelijk gecropt, in de zin van het daadwerkelijk bijsnijden van een afbeelding: technisch gezien is de gebruikte term daarom onjuist.

De 35mm-film gold binnen "analoge" fotografie als standaard, was al in 1892 uitgevonden voor de filmwereld, in 1913 in fotografie geïntroduceerd en verkreeg in 1925 meer bekend door de productie van Leica camera door Oskar Barnack. Dit formaat kreeg als rolfilmnummer 135<ref>http://web.archive.org/web/20090222042720/http://brownie-camera.com/film.shtml</ref>, overleefde diverse formaten zoals 828 (1936), 126 (1963), 110 (1972) en uiteindelijk het APS-formaat (240-film). Met 56% is APS-formaat een stuk kleiner dan een "full-frame" 35 mm film. Door de relatief hoge kosten van een beeldsensor hield dit verschil ook in dat digitale camera's met kleinere beeldsensoren met APS-C formaat eerder betaalbaar werden dan de camera´s met beeldsensoren met het formaat van een kleinbeeld-negatief. Door de prijsontwikkeling dalen de (productie)kosten van digitale camera's met dit formaat beeldsensor zodanig dat begin 21e eeuw steeds meer camera's van dit type op markt kwamen.

Analoge APS-formaat

Bestand:IX240 Cartridge.jpg
Een klassieke APS-filmrol
Sjabloon:Zie hoofdartikel

Het kleinere APS-formaat werd in 1996 geïntroduceerd door onder andere de maatschappijen Kodak, Agfa, Fujifilm, Nikon, Canon, in een poging om een alternatief te bieden voor het indertijd populaire 35 mm kleinbeeldformaat (full-frame).

De analoge filmrolletjes van polyethyleennaftalaat (PEN) in plastic cassettes met dit formaat werden vooral gekocht door amateur-fotografen, de meeste professionele fotografen bleven trouw aan de vlakfilm- of rolfilmcamera's.
Bestand:IX240 Negative.jpg
Een IX240 negatiefstrip

Parallel aan de introductie van dit systeem werd door Canon de IXUS-camera en door Olympus de CENTURION geïntroduceerd. Bij een filmrolletje kon voor elke opname gekozen worden tussen drie formaten, waarbij bij APS-C (classic, ofwel de beeldverhouding van kleinbeeldopnamen) de afdruk links en rechts werd bijgesneden (gecropt) en bij APS-P (panorama) de boven- en onderzijde werden bijgesneden.

In januari 2004 stopte Kodak met de productie van camera's die met APS-filmrolletjes werkten; in 2011 stopten Kodak en Fuji als twee laatste producenten met de productie van de filmrolletjes. Dit was deels het gevolg van een snelle ontwikkeling qua prijs-kwaliteitsverhouding van de digitale camera's.

Andere gebruikte benamingen voor de afkorting APS in de publiciteit waren: IX240, Advanced Photo System, Advantix, Nexia, Nuvis, Pronea en Vectis. De term IX is een afkorting van Information Exchange, waarmee de manier om gegevens op film te bewaren aangeduid werd en is ook terug te zien in de benaming "IXUS".Sjabloon:Clearboth

Productie

Bestand:Etchedwafer.jpg
Een ge-etste wafer van silicium
De sensoren worden uit een schijf semiconductors (wafer) gesneden - circa 200 stuks bij APS-C formaat, 20 stuks bij full-frame formaat - en zijn doorgaans het duurste onderdeel van een camera. Wafers worden geproduceerd in diameters van 1 tot 11,8 inch (~300 mm) en met een dikte van ongeveer 0,5 mm.

Halfgeleidertechniek

Sjabloon:Zie hoofdartikel CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor - Complementaire Metaal Oxide Semiconductor) is een halfgeleidertechniek die in tegenstelling tot de duurdere CCD (Charge-coupled device - ladinggekoppeld component) minder stroom verbruikt en meer mogelijkheden heeft. Deze afkortingen worden vaak in combinatie met de afkorting APS-C vermeld in de productomschrijvingen van digitale camera's.

Megapixels

Sjabloon:Zie hoofdartikel Er treedt meer ruis op wanneer de grootte van een pixel op beeldsensor kleiner wordt dan 3 micrometer (µm); in dat geval komt er steeds minder licht op de afzonderlijke pixel terecht. Dit levert ook problemen op met de lichtgevoeligheid en detail doordat er minder licht op afzonderlijke pixels terechtkomt. Dit probleem speelt vooral bij camera's met kleine beeldsensoren en relatief hoge aantal pixels.