Ubuntu

Uit MyWiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Ubuntu is de meest gebruikte Linuxdistributie voor desktopcomputers en laptops. Dit besturingssysteem is beschikbaar in een groot aantal talen, waaronder het Nederlands. De makers van Ubuntu leggen de nadruk op gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid voor gebruik thuis, op school en op het werk.

Ubuntu is gebaseerd op de Linuxdistributie Debian, maar onderscheidt zich hiervan door regelmatige (halfjaarlijkse) nieuwe versies. De nummers daarvan verwijzen naar de maand en het jaar van de verschijningsdatum.

De naam komt van het concept Ubuntu uit de Zoeloe-cultuur in Zuid-Afrika. Het betekent zoiets als "menselijk zijn voor anderen". Zie de website van Ubuntu NL

Verspreiding

Ubuntu is vrije software en gratis beschikbaar. Het besturingssysteem kan gratis worden gedownload en op een cd worden gebrand, maar het is ook mogelijk installatiemedia te bestellen tegen betaling van verzendkosten. Canonical Ltd. biedt ook de mogelijkheid gratis officiële cd's te bestellen via de ShipIt-dienst, waarbij men zelfs geen verzendkosten hoeft te betalen.

De ubuntu-cd's zijn uit te proberen zonder dat installatie daarvoor benodigd is. Voor gebruikers wier computer niet voldoet aan de minimale systeemeisen voor deze live-cd, bestaat een alternatieve cd met een niet-grafische installatie.

Populariteit

In korte tijd is Ubuntu uitgegroeid tot de populairste Linuxdistributie onder particuliere gebruikers. De distributie kent een grote en actieve gebruikersgemeenschap. Lokale groepen Ubuntu-enthousiastelingen- zogenaamde LoCo Teams (local community teams) - zijn in vele landen actief. Sommige daarvan, onder meer het Belgische en het Nederlandse team, genieten officieel erkenning door Canonical.

De website DistroWatch geeft een goede indicatie van de populariteit van Ubuntu. Begin november 2008, een paar dagen na uitgifte van 8.10, staat Ubuntu op de eerste plaats van de afgelopen maand, de afgelopen drie maanden, het afgelopen half jaar en het afgelopen jaar. En dan zijn varianten als Kubuntu, Xubuntu en dergelijke nog niet meegeteld. <ref>Linux Distributions - Facts and Figures</ref>

Desktoplinux.org heeft na onderzoek geconcludeerd dat Ubuntu, met daarin Kubuntu, Xubuntu en Edubuntu meegerekend, het grootste gebruikerspercentage heeft, met circa 30% van de GNU/Linux-desktopgebruikers. <ref>Desktoplinux.org 2007 Desktop Linux Market survey</ref>

Het Ministerie van Onderwijs en Wetenschap van Macedonië heeft het initiatief genomen om meer dan 180000 GNU/Linux desktops aan scholen te schenken en stimuleert ook elke student in het land om Ubuntu werkstations te gebruiken. <ref>Macedonia-school-computers</ref>

Op 9 oktober 2008 werd bekend dat alle servers van de Wikimedia Foundation, de organisatie achter onder andere Wikipedia, gemigreerd zullen worden naar Ubuntu 8.04. <ref>Wikimedia Foundation stapt over op Ubuntu 8.04</ref>

Software

Ubuntu kan alle voor GNU/Linux geschreven software draaien. Daarnaast kan een groeiend aantal programma's voor Microsoft Windows worden gedraaid onder Wine, een opensource-implementatie van de Windows-programma-bibliotheken.

Een installatie van Ubuntu bevat een aantal standaardprogramma's, zoals systeemgereedschap, het kantoorsoftwarepakket OpenOffice.org, de internetbrowser Firefox, het e-mailprogramma Novell Evolution en een reeks kleine spellen. Ubuntu gebruikt (net als Debian) apt-get voor pakketbeheer, met Synaptic als grafische front-end. Sinds Ubuntu 9.10 wordt Ubuntu Software Center gebruikt voor het beheren van pakketten. Beschikbare software wordt in de volgende categorieën onderverdeeld:

main
Vrije software met officiële ondersteuning.
restricted
Niet-vrije software met officiële ondersteuning. Deze categorie bevat propriëtaire stuurprogramma's.
universe
Vrije software met ondersteuning van de gebruikersgemeenschap. Met andere woorden het gaat hier wel om vrije software, maar deze zit niet standaard in een van de Ubuntu-distributies.
multiverse
Niet-vrije software met ondersteuning van de gebruikersgemeenschap.
backports
Nieuwe software uit nieuwere Ubuntu-versies (meestal ontwikkelingsversies).

Ubuntu is er in 32-bit en in 64-bit. Indien de Ubuntu 64-bit versie wordt gebruikt, dan is vrijwel al deze software ook in 64-bit beschikbaar. Alleen eventuele closed-source software zal in 32-bits beschikbaar zijn, maar deze kunnen door middel van de bibliotheek ia32-libs toch gebruikt worden.

Propriëtaire software

Het grootste gedeelte van de software die bij Ubuntu geleverd wordt is vrije software. Voor drivers waarvoor geen goed vrij alternatief is worden echter propriëtaire stuurprogramma's meegeleverd. Propiëtaire software is software waarvan de broncode in het bezit van een bedrijf is dat alle rechten op deze software bezit. Een voorbeeld hiervan zijn de stuurprogramma's van Nvidia voor grafische kaarten, die hun chipset bevatten.

Een aantal multimediaformaten (zoals MP3) is beschermd door softwareoctrooien en kunnen niet in de officiële distributies van Ubuntu worden opgenomen. Ondersteuning voor deze mediaformaten is echter toe te voegen na de installatie van het besturingssysteem. Ook een aantal bekende TrueType-lettertypes is beschermd door intellectuele eigendomsrechten en wordt niet meegeleverd met de officiële distributie.

Ubuntu zelf is gratis. Canonical, het bedrijf dat Ubuntu maakt, verdient zijn geld vooral met het bieden van betaalde ondersteuning aan bedrijven.

Bedrijven hebben niet genoeg aan de informele hulp die Ubuntugebruikers elkaar bieden op de vele hulpfora. Daarom betalen ze Canonical voor professionele ondersteuning, die 24 uur per dag en zeven dagen per week beschikbaar is.

Ook maakt Canonical tegen betaling speciaal aangepaste versies van Ubuntu, voor bijzondere computersystemen. Verder verdient Canonical ook geld met Firefox, of liever gezegd met de standaardzoekmachine die ze daarin stoppen: op het ogenblik Google (die daarvoor betaalt).

En in Ubuntu 12.10 zit zelfs reclame, die wordt opgeroepen door zoekacties in de Dash. Die reclame is overigens desgewenst makkelijk uit te schakelen: gebruik de zoekterm privacy in de Dash, klik op Privacy en zet in dat scherm beide schuifjes op UIT.

Zoals bij alle Linuxdistributies, is verreweg de meeste software in Ubuntu afkomstig van elders: de Linuxkernel (het hart van het systeem) en programma's als Firefox en Libre Office worden "bovenstrooms" gemaakt. Vooral door bedrijven zoals IBM, Novell, Hewlett Packard, Google en dergelijke. Het is vrije open-bron-software, dus iedereen mag die gratis kopiëren, veranderen en gebruiken.

Canonical haalt die software binnen, lijmt alles aan elkaar zodat het stabiel draait, voegt er nog wat eigen dingen aan toe en ziedaar: Ubuntu!

Overigens moet u ook bedenken, dat het meeste werk aan Ubuntu zelf, vrijwilligerswerk is van de Ubuntugemeenschap. Omdat het vrije open-bron software is, onder de GNU-licentie, komt die ten goede aan de ontwikkeling van Linux in het algemeen.

Verder heeft Ubuntu een sympathieke filosofie. Daarom werken veel vrijwilligers er graag aan mee. Dat gratis vrijwilligerswerk gebeurt trouwens ook bij andere Linuxdistributies.

Wat is het verschil tussen Ubuntu en andere grote Linux-distributies?

2 (24). Het grootste verschil tussen Ubuntu en andere grote Linux-distributies is, dat die andere meestal twee versies hebben. Een versie waar je voor moet betalen en een gratis versie.

De gratis versie is dan de proeftuin voor de betaalde versie. Onder andere de bedrijven SUSE (betaald: SLED, gratis: openSUSE) en Red Hat (betaald: RHEL, gratis: Fedora) werken zo.

Het bedrijf Mandriva, eigenaar van een andere grote distributie, doet het een tikje anders: die werkt niet met een proeftuinversie, maar met een betaalde volledige versie (Mandriva Powerpack) en twee gratis uitgeklede versies (Mandriva One en Mandriva Free).

Canonical, het bedrijf achter Ubuntu, brengt echter maar één versie uit. En die is gratis.

Ook de gratis versies van Novell, Red Hat en Mandriva hebben overigens een grote gemeenschap van vrijwilligers, die meewerken aan de ontwikkeling.

Doordat Linux vrije open-bron software is, onder de GNU-licentie, komen ook die inspanningen uiteindelijk mede ten goede aan Ubuntu.

Toepassingen

Externe links


Versies

Het grootste gedeelte van de software die bij Ubuntu geleverd wordt is vrije software. Voor drivers waarvoor geen goed vrij alternatief is worden echter propriëtaire stuurprogramma's meegeleverd. Propiëtaire software is software waarvan de broncode in het bezit van een bedrijf is dat alle rechten op deze software bezit. Een voorbeeld hiervan zijn de stuurprogramma's van Nvidia voor grafische kaarten, die hun chipset bevatten.

Een aantal multimediaformaten, zoals MP3, is beschermd door software-octrooien en kunnen niet in de officiële distributies van Ubuntu worden opgenomen. Ondersteuning voor deze mediaformaten is echter toe te voegen na de installatie van het besturingssysteem. Ook een aantal bekende TrueType-lettertypes is beschermd door intellectuele eigendomsrechten en wordt niet meegeleverd met de officiële distributie.

Ubuntu werkt met een versiesysteem dat verwijst naar het jaartal en de maand van uitgave. Zo verwijst versie 8.04 naar 2008, maand 4 (april). Ubuntu verschijnt tweemaal per jaar, in april en in oktober. Versie 6.06, 'Dapper', verscheen twee maanden later dan oorspronkelijk gepland, om diverse verbeteringen alsnog te kunnen aanbrengen; vandaar dat deze 6.06 heet in plaats van 6.04.

Ubuntu 13.04

Ubuntu 13.04 bevat de volgende wijzigingen:

  • Linuxkernel 3.8.8.
  • Standaardapplicaties bijgewerkt: LibreOffice 4.0.
  • Servereditie heeft VMWare-integratie.

Ubuntu 13.10

Ubuntu 13.10 werd uitgebracht op 17 oktober 2013. Deze bevat volgende veranderingen:

  • Introductie van Smart Scopes, waarmee verschillende bronnen tegelijk geraadpleegd kunnen worden.
  • Ubuntu One-login toegevoegd aan installatieprogramma.
  • Toetsenbord-indicator om eenvoudig te kunnen wisselen tussen invoermethoden en talen.
  • Prestatieverbeteringen voor Unity en Compiz.

Ubuntu 14.04 LTS

Ubuntu 14.04 werd uitgebracht op 17 april 2014. Deze bevat volgende veranderingen:

  • Verbeterde ondersteuning voor UEFI Secure Boot
  • Mesa 10.1
  • Linuxkernel 3.13
  • Standaard TRIM-ondersteuning voor SSD's van Intel en Samsung
  • Software-RAID-mechanisme DMRAID vervangen door MDADM
  • Unity Control Centre zal GNOME Control Centre vervangen. Dit is een fork van GNOME Control Centre, met Ubuntu-specifieke patches.
  • Vensters hebben geen vensterrand meer bij de standaardthema's van Ubuntu
  • Vensters kunnen geminimaliseerd worden als erop geklikt wordt (in te stellen via CompizConfig Settings Manager)
  • De menubalk kan desgewenst altijd opgenomen worden in de titelbalk.
  • In Unity Spread, de weergave van verschillende vensters voor hetzelfde programma, kan er nu gefilterd worden op venstertitel.
  • Het vergrendelscherm van Unity lijkt nu op de loginmanager van Unity.
  • Verbeterde HiDPI-ondersteuning voor schermen met hoge resolutie.
  • Verbeterde NVIDIA Optimus-ondersteuning.

Ubuntu 14.10

Op 23 oktober 2014 uitgegeven Ubuntu 14.10 (Utopic Unicorn)

Ubuntu 15.04

Op donderdag 23 april 2015 is door Canonical de nieuwste versie van de Linux-distributie Ubuntu 15.04 (Vivid Vervet) gelanceerd.

  • De introductie van het component Systemd
  • De Linux-kernel ge-upgrade naar versie 3.19.3
  • Unity 7-interface zijn, net zoals in Ubuntu 14.10, slechts kleine veranderingen zichtbaar.
  • Locally integrated menus voortaan de standaardkeuze binnen Unity
  • Firefox en LibreOffice zijn eveneens geüpgraded

Ubuntu 15.10

Op 22 oktober 2015 werd door Canonical de nieuwste versie van Ubuntu 15.10 met code naam "Wily Werewolf" gelanceerd.

Ubuntu 15.10 is de opvolger van Vivid Vervet, ofwel Ubuntu 15.04 welke in april 2015 gelanceerd werd. Deze nieuwe Ubuntu-versie met Unity 7.3.2 zal 9 maanden ondersteund worden voor Ubuntu Desktop, Ubuntu Server, Ubuntu Core, Kubuntu, Ubuntu Kylin samen met diverse andere smaken zoasl Ubuntu Mate -Touch, -Studio, -Gnome, Xubuntu en een versie voor de Raspberry Pi 2 als nummer 15.10. De nieuwe reeks draait op Linux Kernel 4.2.1. verder is er een aardige slectie aan standaardprogramma's beschikbaar welke gratis meegeleverd worden waaronder Firefox 41, videospeler Totem, muziekspeler Rhythmbox, fotobeheerprogramma Shotwell, e-mail-client Thunderbird 38.3, de LibreOffice-suite versie 5 en overige basisprogrammatuur. Overige applicaties zijn verkrijgbaar in het Softwarecentrum zoals Chromium de opensource browservariant van Google Chrome, VLC mediaplayer GParted voor partitiebewerking. Tevens zijn er alternatieven voor Adobe PhotoShop zoals Gimp en Darktable als software voor fotobewerking, Inkscape voor Adobe Illustrator, OpenShot en Kdenlive als videobewerkingsprogramma's, Handbrake voor video conversie en Audacity voor geluidbewerking.

Ubuntu 16.04 LTS

De volgende Long Term Support-uitgave van Ubuntu komt op 21 april 2016 uit. Ubuntu 16.04 LTS met codenaam Xenial Xerus zal Linux kernel 4.4 onder de motorkap hebben, samen met Unity 7. Een lts-versie wordt vijf jaar ondersteund. Normale releases hebben negen maanden ondersteuning.

Ubuntu 16.10 (Yakkety Yak)

Op 13 oktober 2016 werd Versie 16.10 van Ubuntu met codenaam Yakkety Yak door Canonical gereleased. Deze opvolger van long term support-versie 16.04 LTS (Xenial Xerus) gebruikt Linux kernel versie 4.8 daardoor zullen veel applicaties van een geüpdatete versie zijn voorzien.

Ubuntu 17.04 (Zesty Zapus)

Op 13 april 2017 werd door Canonical Versie 17.04 van Ubuntu met codenaam Zesty Zapus uitgebracht. Deze opvolger van Ubuntu 16.10 (Yakkety Yak) is de laatste van een serie van 26 releases die een codenaam van een dier meekrijgt. Ook is dit de laatste versie die Unity 7 als desktopomgeving heeft.


Ubuntu 17.10 (Artful Aardvark)

Op 19 oktober 2017 is door Canonical versie 17.10 van Ubuntu uitgebracht. Deze opvolger van Ubuntu 17.04 (Zesty Zapus) heeft als codenaam 'Artful Aardvark' (geraffineerd aardvarken) meegekregen. Deze desktop versie is sinds 2011 de grootste vernieuwing welke voor Ubuntu Linux distributie is doorgevoerd, de Unity 7 desktopmanager van Ubuntu is namelijk vervangen door Gnome 3.26. De nieuwe release bevat de Linux kernel 4.13

Overzicht versies

Versie Datum van uitgave Ondersteund tot Codenaam Nederlandse vertaling
4.10 20 oktober 2004 30 april 2006 Warty Warthog Wrattig zwijn
5.04 8 april 2005 31 oktober 2006 Hoary Hedgehog Eerbiedwaardige egel
5.10 13 oktober 2005 13 april 2007 Breezy Badger Frisse (vernieuwende) das
6.06 LTS 1 juni 2006 14 juni 2009 Dapper Drake Goedgeklede woerd/eendagsvlieg
6.10 26 oktober 2006 25 april 2008 Edgy Eft Prikkelbare/bijdehante salamander
7.04 19 april 2007 19 oktober 2008 Feisty Fawn Assertief/strijdlustig hertenkalf
7.10 18 oktober 2007 18 april 2009 Gutsy Gibbon Moedige gibbon
8.04 LTS 24 april 2008 5 december 2011 Hardy Heron Ruige reiger
8.10 30 oktober 2008 30 april 2010 Intrepid bex De (stout)moedige steenbok
9.04 23 april 2009 23 oktober 2010 Jaunty Jackalope Kwiek krijgskonijn (mythisch figuur)
9.10 29 oktober 2009 30 april 2011 Karmic Koala Karmische koala
10.04 LTS 29 april 2010 9 mei 2013 Lucid Lynx Heldere lynx
10.10 10 oktober 2010 4 oktober 2012 Maverick Meerkat Non-conformistisch stokstaartje
11.04 28 april 2011 28 oktober 2012 Natty Narwhal Nette narwal
11.10 13 oktober 2011 9 mei 2013 Oneiric Ocelot Dromerige pardelkat
12.04 LTS 26 april 2012 april 2017 Precise Pangolin Precies schubdier
12.10 18 oktober 2012 16 mei 2014 Quantal Quetzal Kwantale quetzal
13.04 25 april 2013 27 januari 2014 Raring Ringtail Energieke katfret
13.10 17 oktober 2013 17 juli 2014 Saucy Salamander Pittige salamander
14.04 LTS 17 april 2014 april 2019 Trusty Tahr Betrouwbare/beproefde himalayathargeit
14.10 23 oktober 2014 juli 2015 Utopic Unicorn Utopische Eenhoorn
15.04 23 april 2015 januari 2016 Vivid Vervet Levendige Vervet (blauwaap)
15.10 22 oktober 2015 juli 2016 Wily Werewolf Geslepen/sluwe weerwolf
16.04 LTS 21 april 2016 januari 2017 Xenial Xerus Vreemde Grondeekhoorn
16.10 13 oktober 2016 juli 2017 Yakkety Yak Kletsgrage Jak
17.04 13 april 2017 januari 2018 Zesty Zapus Pittige Zapus
17.10 19 oktober 2017 juli 2018 Artful Aardvark Slinkse Aardvark
18.04 LTS april 2018 april 2023 Bionic Beaver Bionische Bever
Kleur Betekenis
Rood Niet-ondersteunde versie
Oranje Enkel Server-versie wordt nog ondersteund
Geel Oudere, nog ondersteunde versie
Groen Ondersteunde versie
Blauw Toekomstige versie

Sjabloon:Clearleft


Externe links

Artikels